dr n. med. Adam Węgrzynowski

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
dr n. med. Adam Węgrzynowski

Trudności leczenia

Ilość chorych na cukrzycę w Polsce szacuje się obecnie na około 1 mln osób. Wymagają oni stałego leczenia specjalistycznego oraz przyjmowania leków częściowo refundowanych z budżetu państwa do końca życia. Dodatkowo, cukrzyca nieleczona lub leczona nieprawidłowo wywołuje powstawanie powikłań przewlekłych, z których najbardziej znane i jednocześnie najbardziej niebezpieczne dla pacjentów to między innymi: zawał serca, udar mózgu, trwałe uszkodzenie wzroku (aż do całkowitej ślepoty), niewydolność nerek i związana z nią konieczność dializoterapii czy amputacje kończyn dolnych. Oczywiście nie każdy chory na cukrzycę rozwija takie powikłanie i będzie cierpiał z tego powodu, jednak określa się, że około 15% wszystkich chorych na cukrzycę zespół stopy cukrzycowej w jakieś postaci ma lub będzie mieć.

Jako zespół stopy cukrzycowej określa się przewlekłe owrzodzenie (a także niebezpieczeństwo powstania takiego owrzodzenia – tzw. stopa wysokiego ryzyka) występujące na stopie chorego na cukrzycę i niegojące się przez dłuższy czas lub wręcz obejmujące coraz większą powierzchnię skóry lub głębszych tkanek. Do powstania takiego owrzodzenia dochodzi na skutek kilku mechanizmów. Najczęściej występuje zaburzenie czucia na stopach, z którego często sami pacjenci nie do końca zdają sobie sprawę. Powoduje to powstawanie ran w wyniku stąpnięcia na ostre przedmioty (fragmenty rozbitego szkła, gwoździe, pinezki itp.), a także – niezwykle często – uszkodzenie skóry przez samych pacjentów związane z nieprawidłowym obcinaniem paznokci lub ścieraniem zgrubień skóry na stopach. Szczególnie niebezpiecznie są próby ogrzania „zmarzniętych stóp” przy pomocy termoforów i grzejników elektrycznych – prawie zawsze kończą się głębokimi poparzeniami. Drugim i zarazem najgorszym mechanizmem powstania ran na stopach chorych na cukrzycę jest brak dopływu krwi do kończyny (pojedynczego palca, palców, pięty, całej stopy, czy wreszcie całej kończyny). Pacjenci z takim owrzodzeniem są szczególnie zagrożeni amputacją stopy. Ostatnie lata przyniosły jednak znaczny postęp w sposobach leczenia tego typu chorób krążenia. Uważa się, że amputacja kończyny lub stopy jest ostatecznością i należy wykonać ją dopiero po wykorzystaniu wszystkich możliwych metod leczenia. Należy jednocześnie pamiętać, że w niektórych przypadkach zbyt długie wstrzymywanie amputacji może doprowadzić do zagrożenia życia pacjenta i nawet jego śmierci.

Nowoczesne leczenie stopy cukrzycowej, żeby było skuteczne oraz możliwie jak najszybsze i zapobiegało amputacjom musi opierać się o opiekę zespołu specjalistów. W skład takiego zespołu powinien wchodzić diabetolog, chirurg naczyniowy, chirurg ogólny, ortopeda, podolog, dermatolog, szewc, psycholog. Zespół ten nie musi być obecny przy pacjencie za każdym razem, ale powinien mieć możliwość zebrania konsylium lekarskiego, a przede wszystkim posiadać wspólny cel, jakim jest ratowanie zagrożonej stopy pacjenta. Średni czas leczenia rany przewlekłej na stopie chorego na cukrzycę wynosi około 6 miesięcy i poza niewątpliwą uciążliwością, pochłania znaczne koszty zarówno dla pacjenta, jak i budżetu państwa. Koszty te rosną jeszcze bardziej, jeśli dojdzie do amputacji kończyny i trwałego kalectwa. Jednocześnie, Polska jest jednym z krajów w Europie, w którym wykonuje się najwięcej amputacji kończyn u chorych na cukrzycę. Należy dążyć do zmiany takiego stanu rzeczy poprzez, zarówno rozwój coraz doskonalszych metod leczenia, a także edukację samych pacjentów. Chory na cukrzycę, który wie więcej, żyje dłużej i lepiej.

 

Adam Węgrzynowski

Adam Węgrzynowski jest specjalistą chorób wewnętrznych i asystentem w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii w Poznaniu. Pracuje w Poradni Stopy Cukrzycowej w szpitalu ZOZ Poznań-Jeżyce przy ul. Mickiewicza 2 od chwili jej powstania.

Z uwagi na szczególne zainteresowanie zespołem stopy cukrzycowej o charakterze niedokrwiennym, ściśle współpracuje z diabetologami oraz chirurgami naczyniowymi i ogólnymi w celu kompleksowego i szybkiego diagnozowania tego powikłania cukrzycy. W zakres działań zespołu specjalistów wchodzą m. in. badania doppler tętnic kończyn dolnych z oceną stopnia zwężeń tętnic, opracowanie chirurgiczne ran, modyfikacja leczenia cukrzycy, przygotowanie pacjenta do zabiegu operacyjnego.

 

Materiały do pobrania


TAGI

cukrzyca, dieta cukrzycowa, stopa cukrzycowa objawy, stopa cukrzycowa leczenie, rany przewlekle, specjalistyczne leczenie ran